महाराष्ट्रातील प्रत्येक नागरिकासाठी आरोग्य सेवा सुधारण्याचे उद्दिष्ट !
महाराष्ट्रातील प्रत्येक नागरिकासाठी आरोग्यसेवा सुलभ आणि सुधारित करण्यासाठी तसेच आवश्यक शस्त्रक्रिया किंवा वैद्यकीय उपचारांसाठी दर्जेदार आरोग्यसेवा पुरवण्यासाठी ही योजना कार्यान्वित करण्यात आली आहे.
रुग्णालयांनी एम्पॅनेल का व्हावे?
आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना (PMJAY) आणि महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजना (MJPJAY) अंतर्गत एम्पॅनेल झाल्याने रुग्णालये, क्लिनिक आणि आरोग्य सेवा व्यावसायिकांना अनेक लाभ मिळतात. यामध्ये प्रमुख फायदे पुढीलप्रमाणे आहेत:
- रुग्णसंख्येत वाढ
PMJAY आणि MJPJAY या शासकीय योजनांच्या माध्यमातून आर्थिक दृष्ट्या दुर्बल घटकांना मोफत आरोग्य सेवा दिली जाते. त्यामुळे एम्पॅनेल झालेल्या रुग्णालयांना मोठ्या प्रमाणावर रुग्ण मिळतात. - आर्थिक स्थिरता आणि परतफेड
या योजनेंतर्गत केलेल्या उपचारांसाठी रुग्णालयांना शासनाकडून वेळेत आर्थिक परतफेड दिली जाते, त्यामुळे आर्थिक नियोजन सुकर होते. - दृश्यता आणि प्रतिष्ठा वाढते
या योजनेंतर्गत एम्पॅनेल झाल्यास, रुग्णालयाची विश्वासार्हता आणि राष्ट्रीय आरोग्य योजनेतील सहभागामुळे प्रतिष्ठा वाढते. - शासकीय निधी व सहाय्य मिळते
एम्पॅनेल झालेल्या रुग्णालयांना शासनाकडून आर्थिक मदत मिळते, ज्यामुळे अल्प उत्पन्न गटातील रुग्णांना उपचार देण्याचा आर्थिक भार कमी होतो. - राष्ट्रीय आरोग्य उद्दिष्टांमध्ये योगदान
PMJAY आणि MJPJAY या योजनांचा उद्देश सार्वत्रिक आरोग्यसेवा सक्षम करणे हा आहे. एम्पॅनेल झाल्याने रुग्णालये सार्वजनिक आरोग्य सुधारण्याच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण योगदान देतात. - शासकीय मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन आणि दर्जेदार सेवा
या योजनेंतर्गत एम्पॅनेल झाल्यास, रुग्णालयांना शासकीय निकषांनुसार सेवा द्यावी लागते, ज्यामुळे आरोग्य सेवा अधिक सुरक्षित आणि दर्जेदार होते.
सहभागी घटक आणि व्यवस्थापन समित्या
- जिल्हा देखरेख समिती आणि तक्रार निवारण समिती
- योजना हमी तत्त्वावर आधारित:
या योजनेंतर्गत रुग्णालयांमध्ये दाखल झालेल्या रुग्णांच्या उपचाराचा खर्च राज्य आरोग्य हमी सोसायटी थेट नेटवर्क रुग्णालयांना प्रदान करते. - लाभार्थ्यांसाठी आवश्यक कागदपत्रे:
- आधार कार्ड
- शिधापत्रिका / डिजिटल शिधापत्रिका
- आयुष्मान कार्ड
विमा संरक्षण आणि पॅकेज तपशील
- कुटुंबासाठी वार्षिक विमा संरक्षण: ₹5,00,000/-
- मूत्रपिंड प्रत्यारोपणासाठी संरक्षण: ₹4,50,000/-
- 1356 प्रकारच्या शस्त्रक्रिया आणि वैद्यकीय उपचारांचा समावेश
- 37 विविध वैद्यकीय तज्ञ प्रणालींचे उपचार उपलब्ध
- पूर्वस्थित आजारांचा समावेश
पॅकेजमध्ये समाविष्ट सेवा:
- ICU व जनरल वॉर्डसाठी बेड चार्जेस
- शस्त्रक्रिया आणि भूल तज्ञांचे शुल्क
- डॉक्टर आणि सल्लागारांचे मानधन
- ऑक्सिजन, O.T., ICU चार्जेस
- औषधे, प्रत्यारोपण साहित्य, रक्त संक्रमण खर्च
- एक्स-रे आणि निदान चाचण्या
- रुग्णालयातील अन्नसेवा
- उपचारानंतर एकदाच घरगुती वाहतूक खर्च
नेटवर्क रुग्णालयांनी प्रदान करावयाच्या सुविधा
- जीवंदायी काउंटर / किओस्क उपलब्ध करणे
- संगणक, ब्रॉडबँड, प्रिंटर, स्कॅनर, बारकोड रीडर आणि डिजिटल कॅमेरा उपलब्ध असणे
- रुग्णांना मोफत तपासणी आणि वैद्यकीय सल्ला सेवा
- रुग्णांसाठी मोफत अन्नसेवा
- डिस्चार्ज वेळी एकदाच मोफत वाहतूक सेवा (डायलिसिस वगळता)
रुग्ण दाखल होण्याची प्रक्रिया
- नियोजित (Elective) आणि आपत्कालीन (Emergency) रुग्ण सेवा
- टेलिफोनिक मान्यता मिळवून रुग्ण दाखल करणे
- रुग्ण नोंदणी आणि वैद्यकीय सल्ला सेवा
- आउट-पेशंटसाठी प्रिस्क्रिप्शन आणि इन-पेशंटसाठी बेड सुविधा
- ऑपरेशन किंवा उपचारानंतर डिस्चार्ज प्रक्रिया
- फॉलो-अप सेवा आणि औषधोपचार
आरोग्य शिबिरे आणि फॉलो-अप सेवा
- 121 प्रक्रियांसाठी 1 वर्षाच्या कालावधीत मोफत औषधोपचार
- रुग्णालयांनी मोफत तपासणी व उपचार सेवा द्यावी
- प्रत्येक रुग्णालयाने किमान 30 इन-पेशंट बेड्स राखीव ठेवणे आवश्यक
- 24×7 वैद्यकीय व शस्त्रक्रिया सेवा पुरवणे अनिवार्य
- ब्लड बँक आणि ऍम्ब्युलन्स सेवा उपलब्ध असणे आवश्यक
एम्पॅनेलमेंट प्रक्रिया
- ऑनलाईन अर्ज भरावा (“www.jeevandayee.gov.in”)
- NABH निकषांनुसार पायाभूत सुविधा तपासणी
- एम्पॅनेलमेंट समिती निर्णय घेईल
एम्पॅनेलमेंटसाठी आवश्यक निकष:
- बहुविध तज्ञ सुविधा पुरविणाऱ्या रुग्णालयांसाठी किमान 30 इन-पेशंट बेड्स (विशेष एकल तज्ञ सुविधा पुरविणाऱ्या रुग्णालयांसाठी 10 बेड्स)
- ICU सुविधा आणि प्रशिक्षित वैद्यकीय कर्मचारी उपलब्ध असणे
- 24×7 निदान आणि शस्त्रक्रिया सुविधा
- रुग्ण नोंद आणि उपचार प्रक्रियेची संपूर्ण माहिती ठेवणे आवश्यक
निष्कर्ष
PMJAY आणि MJPJAY अंतर्गत एम्पॅनेलमेंट केल्याने रुग्णालयांना आर्थिक स्थिरता मिळते, अधिकाधिक रुग्णसंख्या वाढते आणि दर्जेदार आरोग्य सेवा पुरवण्याची संधी मिळते. यामुळे सार्वजनिक आरोग्य सुधारण्याच्या राष्ट्रीय उद्दिष्टांमध्ये योगदान देण्याची संधी मिळते.